Facebook account ပါသြားရင္ ဘာလုပ္ရမလဲ???


Facebook account ပါသြားရင္ ဘာလုပ္ရမလဲ???
*************************************************
ကြၽန္ေတာ္ မပတ္သက္ခ်င္ဆံုးက Fb Acc ေတြ hack ခံရလို႔ပါဆိုတဲ့ ကိစၥေတြ လာေျပာၾကတာေတြပါ 😟
လာေျပာၾကတာေတြကို ျပန္ဆန္းစစ္လိုက္တိုင္း password ကိုယ့္ဘာသာေမ့ေနတာမ်ိဳး၊ mail ေမ့ေနတာမ်ိဳးေတြပဲ ျဖစ္ေနတာမ်ားပါတယ္ 😟😕😕 ဒီအေၾကာင္း ေရးလည္းမေရးလိုပါ။ လာေမးရင္လည္း မေျဖခ်င္ပါ။ 😷😷
လိုရင္းေျပာရရင္ hack ခံရတာမွန္ရင္ မိတ္ေဆြတို႔ သတိထားမိခ်င္မွေတာင္ သတိထားမိမွာပါ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ သူက မိတ္ေဆြတို႔မသိခင္ ဝင္ၾကည့္ရံုလုပ္ေဆာင္တာမ်ိဳးသာ ျဖစ္မွာျဖစ္ၿပီး မိတ္ေဆြပါ သံုးမရေအာင္ mail change, password change ၿပီး သိသာေအာင္လုပ္မွာမဟုတ္လို႔ပါပဲ။ 
သူတပါးရဲ႕ Account ကို ခိုးယူတယ္ဆိုတာ ရာဇဝတ္မႈတစ္ခုပါ။ ဘယ္လိုေခါင္းစဥ္တပ္ၿပီးပဲ ယူယူ ေထာင္က်ႏိုင္တဲ့ ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္တာပါပဲ။

လိုရင္းဆက္ေျပာရေအာင္။ 
မိတ္ေဆြရဲ႕ Account ကို တစ္စံုတစ္ေယာက္က Hack သြားတယ္ဆိုပါေတာ့။ သိပ္ေတာ့ ျပႆနာမ႐ွိဘူးဗ်။ သိသိခ်င္း password ေျပာင္းၿပီး Login Approval ခံလိုက္။ အဆင္ေျပပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ Hack ခံရတာမွန္ရင္ သင့္ Acc ရဲ႕ အခ်က္အလက္ေတြက မေျပာင္းလဲေသးဘဲ က်န္ေနမွာမို႔လို႔ပါပဲ။

ဒါဆို Mail ေတြေရာ password ေတြေရာ ေျပာင္းသြားတာ ဘာေၾကာင့္လဲ။
၁။ hack ခံရၿပီးမွ hack ယူသြားသူက တမင္ေျပာင္းပစ္လိုက္တာ (ဒါက ရာႏႈန္းအရမ္းနည္းတယ္ဗ်)
၂။ hack သြားတာမဟုတ္ဘဲ Impersonating (သင့္အေယာင္ေဆာင္ၿပီး အခ်က္အလက္အတုနဲ႔ Fb ကို rp တင္ၿပီး ေတာင္းခံလိုက္ရတာ) အလြယ္ေျပာရင္ recovery ဆြဲခံလိုက္ရတာပါ။ ဒါက အမ်ားစုျဖစ္ေနတဲ့ တကယ့္ ျပႆနာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲလို recovery ဆြဲခံလိုက္ရတဲ့အခါ Gmail နဲ႔ Acc ဖြင့္ထားသူေတြကေတာ့ ခံသာပါတယ္။ Recovery လာဆြဲတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို Gmail ထဲ ဦးစြာပို႔ေပးမွာျဖစ္လို႔ပါ။ gmail အဝင္ေတြကို သတိထားေပးလိုက္ရံုနဲ႔ ဒီကိစၥက အဆင္ေျပသြားပါတယ္။ အဲအခ်ိန္သတ္မထားမိလိုက္လို႔ reset link ကို recover ဆြဲေနတဲ့လူက ရသြားခဲ့ရင္ေတာင္ သင့္ Gmail ကို သင့္ Acc ကေန ဖယ္ပစ္တာ သင္ဟုတ္မဟုတ္၊ password ေျပာင္းလိုက္တာ သင္ဟုတ္မဟုတ္ဆိုတာမ်ိဳးေတြ Gmail ထဲ ဝင္လာေသးတာဗ်။ အဲကေနလည္း link expire မျဖစ္ခင္ ျပန္လိုက္လို႔ရေသးတယ္ဗ်။ 

ဒါေပမယ့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီက တကယ့္ကို $တလြဲေတြက ဘယ္လိုေတြးတယ္ထင္လဲ။ Gmail နဲ႔ဖြင့္တာထက္ ဖုန္းနံပါတ္ နဲ႔ဖြင့္တာ ပိုလံုျခံဳဆိုပဲ။ အဲလူေတြပဲ recover ဆြဲခံရတိုင္း ဘာအခ်က္အလက္မွ မက်န္ခဲ့တာပါ။ အဲေတာ့မွ ငိုၾကတာဆိုတာ ျမင္မေကာင္း ၾကားမေကာင္းဘူး။ 

အဆိုးဆံုးက မလိုဘဲ အင္တာနက္ပိတ္တာ မ်ိဳး၊ Acc ကို out ထားတာမ်ိဳးပါ။ ဖုန္းေဘကုန္မွာစိုးလို႔ ဘာလို႔ညာလို႔ဆိုၿပီး တလြဲအေၾကာင္းျပခ်က္ေတြနဲ႔ေပါ့။ ကိုယ္ လိုင္းေအာက္ေပးထားတာက recover ဆြဲသူေတြကို အခြင့္အေရး ေပးထားတာပါပဲ။ အဲဒါေလးသိထားပါ။

အဆိုးဆံုးက အေကာင့္တုေတြေဖာေဖာသီသီသံုးၾကတာပါ။ အဲဒါလည္း မွားပါတယ္။ ကိုယ့္အတြက္ အေရးပါတဲ့ Account ဆိုရင္ အစစ္အမွန္ကို သံုးသင့္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ id အစစ္လည္း ႀကိဳတင္ထားသင့္ပါတယ္။ ဒါမွသာ Fake ID ေတြနဲ႔ လိမ္ညာၿပီး recover ဆြဲမယ့္သူေတြကို တားဆီးႏိုင္မွာပါ။ သင့္ ID ကို တင္ၿပီးၿပီးခ်င္း fb က ဖ်က္ပစ္ပါတယ္ဆိုတဲ့စကားကို ဘယ္ေတာ့မွမယံုပါနဲ႔။ တကယ္မဖ်က္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ rv သမားေတြရဲ႕ id အတုကို ေၾကာက္စရာမလိုေတာ့ဘူးေပါ့။

ခုထိလိုရင္းမေရာက္သလိုျဖစ္ေနလို႔ ဆက္ေျပာပါရေစ။
လူအမ်ားစုေျပာေနၾကတဲ့ Acc hack ခံရတယ္ဆိုတဲ့ recover ဆြဲခံလိုက္ရတဲ့အခါ ဘာလုပ္ၾကမလဲ ေပါ့။

၁။ Gmail နဲ႔ဖြင့္ထားတာဆိုရင္ gmail ထဲဝင္လာတဲ့ Link ကေန ျပန္လိုက္လို႔ရပါတယ္။ အေပၚမွာေျပာျပၿပီးသားပါ။ အဲဒီ link expired ျဖစ္သြားကာမွ သိတယ္ဆိုရင္ျဖစ္ေစ
Mail နဲ႔ ဖြင့္မထားဘဲ ဖုန္းနံပါတ္ နဲ႔ပဲ ဖြင့္ထားတဲ့ Acc ဆြဲခံလိုက္ရတဲ့အခါျဖစ္ေစ
ေအာက္ပါအတိုင္း ဆက္လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

လုပ္ေဆာင္ရာမွာ အျခားသူကို အကူညီေတာင္းတာဆိုရင္ေတာင္ ပါသြားတဲ့ Acc အျမဲသံုးခဲ့ဖူးတဲ့ ဖုန္း (or) computer ကေန ျပန္လိုက္ရတာ ပိုေကာင္းတာျဖစ္လို႔ မိမိဖုန္း သို႔မဟုတ္ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ လုပ္ေပးခိုင္းတာ ပိုအဆင္ေျပပါလိမ့္မယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ကိုယ့္ဘာသာ လုပ္ပါ။

Step 1:
Acc ပါသြားၿပီး အျခားဘယ္ကမွလုပ္မရေတာ့ရင္ ေအာက္ပါ link ကေန သြားပါ။
 https://www.facebook.com/hacked

ၿပီးရင္  "Your account has been Compromised" ဆိုတာကို ႏွိပ္ရပါမယ္။
အကယ္၍ မိတ္ေဆြက ျမန္မာလို setting ပဲ ေရြးမိထားရင္ မိတ္ေဆြရဲ႕ browser မွာ "ကြၽႏုပ္အေကာင့္ကို တိုက္ခိုက္ခံထားရသည္" ဆိုတဲ့ခလုတ္ ေတြ႔မွာပါ။ ႏွိပ္ေပါ့။

Browser မွာ Acc ဝင္ထားဖူးရင္ Acc ေတြ႔ရမွာမို႔ ေရြးလိုက္ပါ။ ေရြးစရာမေတြ႔ရင္ေတာ့ email address, Login name , Full Name သို႔မဟုတ္  ဖြင့္ထားတဲ့ ဖုန္းနံပါတ္ေပါ့။ အဲဒါေတြ ျဖည့္ထားဖို႔လိုပါမယ္။ (recover ဆြဲခံလိုက္ရၿပီး အားလံုးေျပာင္းသြားရင္ gmail ေတြ phone number ေတြနဲ႔႐ွာလို႔မရႏိုင္ပါ။)

အဲသည္ေနာက္မွာေတာ့ Facebook က မိတ္ေဆြရဲ႕ Account ကို ႐ွာေပးပါလိမ့္မယ္။ Acc တစ္ခုထက္မက ေတြ႔ခဲ့ပါက မိမိ Acc ကိုသာ ေရြးခ်ယ္ပါ။ (အျခားသူေတြရဲ႕ Acc ကို ရယူျခင္းသည္ ရာဇဝတ္မႈ ျဖစ္ပါသည္)

Step 2:
ဒီအဆင့္ကေတာ့ Account Password ထည့္ရမယ့္အဆင့္ပါ။ Acc ပါသြားလို႔ Password ပါ ခ်ိန္းခံလိုက္ရတာ ဘယ္လိုလုပ္သိမလဲ လို႔ မေျပာပါနဲ႔။ 😁 လက္႐ွိ password ကို သိမွေတာ့ ဒီေနရာကို ဘယ္ေရာက္လာမွာတုန္းေနာ။ အဲဒီအဆင့္မွာ အဓိက လုပ္ရမွာက Acc ပါမသြားခင္ ကိုယ္ေနာက္ဆံုး သံုးခဲ့တဲ့ Password ကို ျပန္သံုးရမွာပါ။ 

Step 3:
အဲဒါေတြမွန္ကန္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ (IP location history နဲ႔ပါ တိုက္စစ္ပါေသးတယ္) Password reset ခလုတ္ကို ေတြ႔ရတဲ့အဆင့္ လည္း ေရာက္သြားႏိုင္သလို 
" reset my password button " မေတြ႔ဘဲ ID တင္ခိုင္းတဲ့ အဆင့္နဲ႔လည္း ၾကံဳရႏိုင္ပါတယ္။ နာမည္အစစ္နဲ႔ ပံုအစစ္တင္ထားတဲ့ Acc အစစ္ကိုသံုးတာဆိုရင္ေတာ့ မွတ္ပံုတင္ေလးကို ဓာတ္ပံု႐ိုက္ၿပီး ပို႔ေပးလိုက္ေပါ့ေနာ။

Step 4:
အေပၚဆင့္မွာ reset ခလုတ္ ႏွိပ္လို႔ရခဲ့သည့္တိုင္ Primary email ပါ ေျပာင္းခံလိုက္ရတာျဖစ္လို႔ reset link ကို မိတ္ေဆြဆီ ပို႔လာမွာမဟုတ္ေသးပါဘူး။  "no longer have access to these?" ဆိုတဲ့ စာေၾကာင္းေလးကို ႏွိပ္လိုက္ပါဗ်။

Step 5:
ဒီအဆင့္က ကြၽန္ေတာ္တို႔သံုးမယ့္ email အသစ္ကို ျဖည့္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အကယ္၍ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေတာင္းဆိုမႈ ေအာင္ျမင္တဲ့အခါ အဆိုပါ mail ထဲကို reset link ေပးပို႔လာမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ mail အဝင္အထြက္ကိုလည္း သတိေလးေတာ့ထားေပါ့ဗ်။

Step 6:
၂၄နာရီအတြင္း reset link ေလး ကိုယ္ျဖည့္လိုက္တဲ့ Mail အသစ္ထဲ ေရာက္လာၿပီဆိုရင္ေတာ့ ကိုယ့္ Acc ေလး ျပန္ရပါၿပီ။

မွတ္ခ်က္။      ။ ကြၽန္ေတာ္ ဒီအေၾကာင္းတင္တာ Acc ဆြဲခံလိုက္ရၿပီး ဘာဆက္လုပ္ရမွန္းမသိသူေတြအတြက္ ရည္ရြယ္တင္ေပးျခင္းျဖစ္ၿပီး ဒီနည္းလမ္းေတြနဲ႔ အျခားသူေတြရဲ႕ Acc ေတြကို စမ္းသပ္ျခင္းမျပဳၾကဖို႔ရယ္ ထိုသို႔ျပဳလုပ္ပါက တည္ဆဲဥပေဒအရ အေရးယူခံရႏိုင္တဲ့ ျပစ္မႈျဖစ္တယ္ဆိုတာ သိ႐ွိဖို႔ရယ္ သူတပါး ရဲ႕ privacy ကို ေလးစားလိုက္နာဖို႔ရယ္ ဒါေလးေတြကိုေတာ့ သတိထားၾကေစလိုပါေၾကာင္း.....

Comments

Popular posts from this blog

Hacker အမ်ိဴး အစားမ်ား

Networking အေၾကာင္း

(၁) IP address ဆိုတာ ဘာလဲ ?